گفتگوى محمدعلى نژادیان با پروفسور عبدالله شفیع آبادى درباره خلاقیت

گفتگوى محمدعلى نژادیان با پروفسور عبدالله شفیع آبادى درباره خلاقیت

مدتى پیش با پروفسور عبدالله شفیع‌آبادی، پدر علم مشاوره ایران درباره خلاقیت، گفتگویى داشتم که در ادامه قسمت هایى از صحبت هاى این استاد برجسته را مى خوانید. البته قرار بود در ابتدا در مجله موفقیت شناسى منتشر شود ولى به دلیل اینکه درخواست تغییر وضعیت دادم که به پایگاه خبرى تبدیل شود و با توجه به طولانى بودن این پروسه و با عنایت به اهمیت صحبت هاى ایشان، دیدم صلاح بر این است که زودتر منتشر شود و در نتیجه توسط خبرگزارى دانشگاه آزاد اسلامى منتشر شد:

دکتر شفیع آبادى گفت: بنده معتقدم که هر فرد با یک‌سری توانمندی‌هایی به‌دنیا می‌آید. اگر فرد در محیطی ضعیف و بدون امکانات قرار گیرد، توانمندی‌هایش شکوفا نمی‌شود. نقش اصلی و هدف مهم نظام آموزش و پرورش (در مدرسه و خانواده) همین است که توانمندی‌های فرد را بشناسد و آن‌ها را شکوفا سازد.

نوزاد وقتی به‌دنیا می‌آید دارای توانمندی‌های جسمانی و ذهنی معینی است که تحقق آن‌ها به آموزش و تربیت نیاز دارد. اگر در این زمینه کوتاهی شود قطعا نمی‌تواند از آن‌ها بهره‌مند شود. یعنی هیچ فردی بدون توان به دنیا نمی‌آید و این‌که چه کسی و چگونه فردی خواهد شد به اثرگذاری‌ها و مداخلات محیطی بستگی دارد.

ما در کشورمان توانسته‌ایم با توسعه آموزش و امکانات لازم در صنعت و علوم مختلف پیش برویم. ما توانستیم با تلاش دانشجویان به علومی دست یابیم که مختص کشورهای پیشرفته صنعتی است. این افراد سازنده و مبتکر دانشجویانی هستند که امکانات آموزشی و ابزارهای لازم، در اختیارشان قرار گرفته است.

هر انسان با نوع و میزان خاصی از توانمندی‌ به‌دنیا می‌آید و بر آن اساس می‌تواند کارهایی را انجام دهد که بر روی آن ویژگی‌ها سرمایه‌گذاری شده باشد.

امکانات آموزشی- محیطی در ایجاد و رشد فرد فوق‌العاده مهم هستند و این‌که بعضی انسان‌ها ناتوانند و نمی‌توانند در هیچ زمینه‌ای خلاق شوند را تایید نمی‌کنم. زیرا، دامنه و حیطه خلاقیت نامحدود است و صرفا یک زمینه را شامل نمی‌شود.

اگر با دانشجویان درست کار کنیم و وقت بگذاریم توان آن‌ها شکوفا می‌شود ولی اگر به تلاش‌های‌شان بی‌توجه باشیم و خطاهایشان را اصلاح نکنیم، نتیجه مفید و موثری حاصل نخواهد شد.

کنجکاوی یک ویژگی مهم و اساسی کودک است که از دوران کودکی در او وجود دارد و به‌عنوان یک توان برای او محسوب می‌شود. متاسفانه در جامعه و خانواده از دوره کودکی و آموزش ابتدایی این کنجکاوی سرکوب می‌شود.

رسانه‌های گروهی ما باید بخش مهمی از برنامه‌های خود را به آموزش خانواده اختصاص دهند و به آن‌ها یاد دهند وقتی کودک در خانواده از پدر و مادر سوالی می‌کند، بتوانند به آن درست جواب بدهند و با آموزش و تربیت درست کودکان آشنا شوند.

پس هر انسان با توانمندی‌های معینی به‌دنیا می‌آید که اگر روی آن‌ها سرمایه‌گذاری شود، به‌طور قطع در حیطه‌ای خلاق خواهد شد. نوع و دامنه این خلاقیت‌ها متفاوت است و با نوع و میزان توانمندی‌ ارتباط دارد. متاسفانه نظام آموزشی موجود و مرسوم مدرسه و خانواده کنجکاوی کودکان را برنمی‌انگیزاند و پاسخگوی نیازهای آنان نیست.

در نهایت هر انسانی کنجکاو و مستعد خلاقیت در حیطه‌ای خاص به‌دنیا می‌آید و اگر به این کنجکاوی‌ها پاسخ مناسب داده شود و تحت آموزش درست قرار گیرد، در زمینه توانمندی‌هایش خلاق خواهد شد.

امیدوارم با اصلاح، توسعه و بهره‌گیری از برنامه‌های مناسب، راهنمایی و مشاوره دانش‌آموزان و نیز آموزش درست والدین و خانواده‌ها در جهت تربیت نسلی خلاق، گام‌های موثرتری برداشته شود.